BEBEĞİMİN PSİKOLOJİSİ
İnsan yaşamı belirli özelliklerin önde geldiği dönemlerle ayrılır. Herkes bu dönemleri yaşamaktadır.

Sağlıklı psiko-sosyal gelişim her dönemin sağlıklı bir biçimde tamamlanmasıyla gerçekleşir. Dönemlerden birinde yetersizlik olduğunda sonraki dönemlerin de bundan etkileneceği düşünülür.

0–1 Yaş Bebeklik Dönemi

Bu dönemde sevgi ve yakınlık görme, bakım alma temel gereksinimdir. İlk 1 yılda bebekte temel güven duygusunun oluşması beklenir. Bebek, ağlama yoluyla anneyle iletişimi başlatır. 3–4 aylık olduğunda annenin gereksinimlerini karşılayacağına inanır. 6–9 aylık olduğunda ise dikkati artmıştır. Davranışlarını amaca yönelik olarak yönlendirmeye başlar. Yabancılaşma bu dönemde başlar. Anneye yapıştığı, algılamalarının geliştiği bu dönemde, annenin yeterince güven vermesi sayesinde bebek ya macera ve keşif denemelerinde bulunur ya da içine kapanır. Dış dünyayı tanımaya başlar, gülümseme davranışının yerini gülme almaya başlar, sosyalleşir. Oyun sosyal becerilerin gelişmesinde destekleyicidir. Oyun yoluyla mimik ve jestler gelişir. Bebek, taklitleriyle anne babaya dair algıları ortaya koyar. Bu dönemde anneye ya da bakan kişiye sağlıklı bir bağlanmanın olmayışı sonucunda bebek zihinsel ve duygusal olarak sağlıklı gelişemez; fiziksel gelişimi yavaşlar. Empati eksikliği, yakın ve sıcak ilişki kurmama, ilişki kurmada yetersizlik oluşur. Fiziksel ihtiyaçlarını ön plana alan, kendi bedenine yoğunlaşmış bireyler olarak kalırlar.

1–3 Yaş Erken Çocukluk Dönemi

Bu döneme “özerklik dönemi” adı da verilmektedir. Özerklik, çocuğun hem içinde uyanan istekleri hem de çevrenin isteklerinin koşulsuz uygulayıcısı olmaktan çıkmasını ve kendi denetimi ele almasını anlatır. Gerek tuvalet eğitimi gerekse başka alanlarda kendi iradesini öne geçirme denemeleri yapan çocuk kendi bireyselliğini algılamaya başlar. Her şeyi kendi başına yapmayı ister. Anne-baba tarafından çocuğun bağımsız olma çabaları desteklenmeli, anne-baba çocuğa güven vermelidir. Bu döneme bağlı olumsuz kişilik özellikleri olarak inatçılık-bencillik gibi eğilimler orataya çıkabilir.

Çocuğa basit sorumluluklar verilmeli, ona kendini ifade etme fırsatı sunulmalıdır. Bunu evde yapmayan çocuk evin dışında da kendini ifade etmekten, istediğini dile getirmekten kaçınacaktır. Bu dönemde çocuk emin olma, suçluluk duymadan kara verme ve işbirliği yapma yetkisi kazanır. Ayrıca; 2,5 – 3 yaştan sonra iç denetim ve vicdan gelişir. Uygun disiplin yöntemlerini kullanıyor olmak bu dönemde önemlidir.

3–5 Yaş Oyun Çocukluk Dönemi

Bu dönemde hayal gücü yoğundur. Dil gelişimini kazanan çocuk daha fazla sosyalleşmeye başlar. Artık evde vakit geçirmek istemez. Süper ego gelişimiyle kimi istediklerinin yanlış olduğunu öğrenmeye başlar. Suçluluk duyması normal gelişiminin getirdiği bir özelliktir. Bu nedenle 4–5 yaşta çocuk suçlulukla baş etmek için yalan söylemeye başlar. (Örn: Ben kırmadım ki!)

Hayali arkadaşlarından bahsedebilir.

Zaman kavramı oluşmaya başlar. Bugün, dün ve yarın kelimelerini yerinde ve zamanında kullanır. Arkadaşlık kurmak önemlidir. Yavaş yavaş anne-babadan uzaklaşır. Her davranışında onay bekler. Oyun bütün zamanını almaktadır. Oyunla onun hayal dünyasının kapılarını aralamak mümkündür. Günlük yaşamda sizin ona karşı olan davranışlarınızın birçoğunu o oyunda tekrar yaşar. Oyunla rahatlar, oyunla becerilerini geliştirir. Özellikle diğer çocuklarla oynayacağı oyun sayesinde iç görü yani kendi davranışlarının diğer çocuklar üzerindeki etkilerini görmüş olur.